Το πολιτικό «τρίγωνο» του Κίσινγκερ

Του ΝΑΣΙΜ ΑΛΑΤΡΑΣ

Οταν αποκωδικοποιούνται οι δημοσιευμένες του 2004 απόρρητες επιστολές του Κίσινγκερ, αποκαλύπτουν ότι τους μεγάλους στόχους του για το κρίσιμο τότε έτος 1973 πάντα έκρυβαν οι μικρές λέξεις και οι μεγάλες την πολιτική του «βήμα προς βήμα».

Ως υπουργός Εξωτερικών που χειρίστηκε τα γεωστρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της διεθνούς κρίσης που προκάλεσε η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να διακόψει τη ροή του «μαύρου χρυσού» το 1973 εξαιτίας της έμπρακτης στρατιωτικής στήριξης που παρείχαν οι Αμερικανοί στο Ισραήλ όταν αυτό έχανε τον πόλεμο του 1973, ο Κίσινγκερ ήθελε να πετύχει τρεις στόχους: πρώτον, να αφοπλίσει τους Αραβες από το όπλο του πετρελαίου, δεύτερον να επιστραφούν στους Αραβες όσο το δυνατόν λιγότερα κατεχόμενα εδάφη και, τρίτον, περισσότερη ασφάλεια στο Ισραήλ. Εκτοτε οι ΗΠΑ προσπαθούν να πετύχουν τους ίδιους στόχους.
Σήμερα, κοιτώντας αυτό το μαθηματικο-πολιτικό τρίγωνο (πετρέλαιο-εδάφη-ασφάλεια) του Κίσινγκερ και των διαδόχων του βλέπουμε ότι με τη συνεχώς αυξανόμενη ροή πετρελαίου, την πραγματική τιμή του να ανεβαίνει και να συμπλέει με την ονομαστική, για να φτάσει σήμερα τα 98 δολάρια το βαρέλι, και την ασφάλεια του Ισραήλ να απειλείται από ισχυρότερους αντιπάλους και, τέλος, να κατέχονται περισσότερα αραβικά εδάφη (αμερικανική κατοχή στο Ιράκ), δεν έχουμε παρά να διαπιστώσουμε ότι στην πράξη το δόγμα «βήμα προς βήμα» μετεξελίχθηκε σε ένα άλλο δόγμα, «πόλεμο προς πόλεμο», το οποίο ακολουθούν πιστά και από κοινού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εδώ και 34 χρόνια, προκειμένου να εξασφαλίζουν μόνο την «ασφάλεια» για το Ισραήλ. Η υπερβάλλουσα ζήτηση για την ασφάλεια του Ισραήλ οδηγεί στην αύξηση της τιμής του πετρελαίου και, όσο αυξάνεται η ζήτηση της ασφάλειας, τόσο θα αυξάνεται η τιμή του πετρελαίου. Μια μέρα όμως οι ΗΠΑ θα αποστρέφονται τη ζήτηση αυτή, με αποτέλεσμα η ασφάλεια του Ισραήλ να μένει στο ράφι εξαιτίας της ακριβής τιμής του πετρελαίου. Αυτός είναι ο νόμος του πολέμου. Οταν άρχισε ο Κίσινγκερ να εφαρμόζει τη πολιτική του, το 1973 η τιμή του πετρελαίου ήταν μόλις 5 δολάρια το βαρέλι. Τότε επέλεξε και ο πρόεδρος της Αιγύπτου Ανουάρ αλ Σαντάτ να ακολουθήσει έναν μοναχικό δρόμο, μακριά δηλαδή από την πολιτική της «συνολικής λύσης» που ακολουθούσαν τα αραβικά κράτη, γιατί πίστευε πως δεν θα μπορούσε να του επαναφέρει τα εδάφη του Σινά, μετά τη νίκη του στον πόλεμο του 1973. Συμφώνησε τότε να διαπραγματεύεται με τον Κίσινγκερ και συμφώνησε να ασκήσει πιέσεις στη Σαουδική Αραβία για να σταματήσει το εμπάργκο πετρελαίου που εφάρμοσε το 1973, με αντάλλαγμα οι ΗΠΑ να του επιστρέψουν τα κατεχόμενα εδάφη του Σινά. Ετσι και έγινε, βάσει της Συμφωνίας Καμπ Ντέιβιντ.

Αυτή όμως είναι η μία πλευρά της αλήθειας· η άλλη έλεγε ότι το Ισραήλ, βασιζόμενο στο δόγμα «πρώτα η ασφάλεια», ήθελε να προχωρήσει η ειρηνευτική διαδικασία στο μέτωπο της Αιγύπτου, επειδή παραδέχτηκε την αποτυχία στο μέτωπο της Αιγύπτου. Η παραίτηση εξάλλου της τότε πρωθυπουργού Γκόλντα Μέιρ ήταν αποτέλεσμα της αποδοχής αυτής. Βάσει της αποτυχίας οι στρατιωτικοί κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο στρατός του Ισραήλ δεν μπορεί πια να ελέγχει συγχρόνως δυο τεράστιες περιοχές: την έρημο Νεγκέφ, που αποτελεί το 55% του Ισραήλ, και όλη τη χερσόνησο του Σινά των 60.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, δηλαδή μια περιοχή 3 φορές μεγαλύτερη του Ισραήλ, απέναντι σ’ έναν ισχυρό πια αραβικό στρατό, εκείνο της Αιγύπτου. Αυτές τις εκτιμήσεις που γνώριζε ο Σαντάντ από τις μυστικές του υπηρεσίες και τον οδήγησαν στον μοναχικό δρόμο.

Το 1973 στη Μάχη Bar-Lev, οι Αιγύπτιοι κατάφεραν με 80.000 στρατιώτες να περάσουν την πολύ ισχυρή γραμμή άμυνας σε λίγες ώρες, σκοτώνοντας 1.200  στρατιώτες, με ελάχιστες απώλειες 200 στρατιώτες.

Το 2006 το Ισραήλ, εκτός του ότι παραδέχτηκε ότι απέτυχε στον πόλεμό του εναντίον της Χεζμπολάχ, έκανε για ακόμα μία φορά σοβαρότερο το πρόβλημα ασφάλειας για το Ισραήλ. Το πρόβλημα το ανέδειξαν οι 3.970 Κατιούσα που εκτόξευσε η Χεζμπολάχ στο Ισραήλ σε 33 μέρες, δηλαδή 120 Κατιούσα τη μέρα. Από αυτό το γεγονός προέκυψε ένα ακόμα πρόβλημα ασφάλειας για το Ισραήλ, και μάλιστα πιο επικίνδυνο, το οποίο ονομάζεται «πυραυλική δύναμη» της Συρίας. Η Συρία, λένε Ισραηλινοί στρατιωτικοί, διαθέτει ισχυρότερες και πιο αποτελεσματικές Κατιούσα, αλλά και πυραύλους πολλών τύπων με μεγαλύτερη εμβέλεια και, το χειρότερο, λένε ότι μπορεί να εκτοξεύει 1.000 Κατιούσα τη μέρα. Η στρατηγική των αποφοίτων της ισραηλινής «σχολής ασφαλείας» πρόσθεσαν στη λίστα του Ισραήλ ισχυρότερους εχθρούς για την «ασφάλειά» του. Σήμερα, για να εξασφαλίσει το Ισραήλ την πολυπόθητη αυτή ασφάλεια, θα πρέπει να κάνει ή νέους πολέμους ξεχωριστά εναντίον όλων των εχθρών, παλιών και νέων, στην περιοχή ή έναν μεγάλο πόλεμο εναντίον όλων μαζί. Αυτό σημαίνει ότι οι Παλαιστίνιοι θα πρέπει να περιμένουν άλλα εκατό χρόνια, γιατί τότε μπορεί το Ισραήλ να αποκτήσει αυτή την πολυπόθητη αλλά και ανέφικτη «ασφάλεια», με τίμημα να ακινητοποιηθούν σχεδόν όλα τα μέσα παραγωγής.

Σήμερα ο Λευκός Οίκος «ασχολείται» με την ίδρυση ενός παλαιστινιακού «κράτους», όχι γιατί στην ουσία, όπως το ομολόγησε ο Κίσινγκερ σε άρθρο του στην Αλ Σαρκ αλ-Ασουάτ στις 30/10/2007, «το Ισραήλ μέχρι χθες δεν ήθελε ένα παλαιστινιακό κράτος δίπλα του», αλλά επειδή το «Παλαιστινιακό» χρησιμοποιείται πια από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ ως εργαλείο παραγωγής πολέμων «ασφάλειας»

http://www.inflationdata.com/inflation/inflation_rate / Historical_Oil_Prices_Table.asp

http://www.inflationdata.com/inflation/images/charts/Oil/Inflation_Adj_Oil_Prices_Chart.htm

http://www.worldtribune.com/worldtribune/07/front2454171.9541666666.html

http://www.haaretz.com/hasen/objects/pages/PrintArticleEn.jhtml?itemNo=676144

http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3467960,00.html

http://www.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1192380738906&pagename=JPost%2FJPArticle%2FPrinter

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 09/11/2007

Κικέρων… ή πώς δεν ξεχνούν τα τζάκια

Ελευθεροτυπία, 7/11/2007

 

Επίδειξη άγνοιας της ιστορίας των Ρωμαίων έκανε ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος, επινοώντας (και σερβίροντας εν είδει ιστορικού ανεκδότου) την ιστοριούλα της συμπάθειας που έτρεφε ο Καίσαρας για τους παχουλούς

ως «φύσεις καλοκάγαθες – ένας δεν ήταν ευτραφής, ο Βρούτος, και τον δολοφόνησε». Bella storia ma non vera, ωραία ιστορία, αλλά όχι αληθινή, όπως θα έλεγαν και οι απόγονοι των Ρωμαίων· καμμιά εικοσαριά δημοκρατικοί ομού και ομοθυμαδόν ξέκαναν τον Ιούλιο Καίσαρα, ένας ανάμεσά τους ήταν και ο Βρούτος· άλλοι εξ αυτών ευτραφείς, άλλοι ευσταλείς κι άλλοι με τα πρώτα τους ήδη γεροντοπαχάκια…

Οχι πως δεν ξέρει ρωμαϊκή ιστορία ο κ. Βενιζέλος, ξέρει! και ως εκ των σπουδών του ξέρει καλά! απλώς ποντάρει στην άγνοια των άλλων και σκαρώνει παραβολές κατά το δοκούν – δεν είναι προς θάνατον, τα συνηθίζουν άλλωστε αυτά όσοι έξυπνοι θεωρούν τους άλλους κορόιδα…

Ομως είναι εντυπωσιακές οι ομοιότητες που παρουσιάζει ο Μπενύτο με μιαν άλλη επιβλητική φυσιογνωμία του ρωμαϊκού πανθέου, τον Κικέρωνα.

Ρήτορες και οι δύο!

Ο Κικέρων, αν μου το επιτρέπει ο Μπένυ (σιγά μη μου το επιτρέπει) λίγο καλύτερος! Μάλιστα, όταν νεαρός στην ηλικία ήρθε στην Ελλάδα για να διευρύνει τις σπουδές του κι έγινε δεκτός στη Ρόδο απ’ τον φημισμένο ρήτορα Απολλώνιο, εντυπωσίασε με την αγόρευσή του τόσον τον γέροντα σοφό, ώστε να τον αναγκάσει να μονολογήσει: «Δύστυχη Ελλάδα! τα μόνα δύο καλά που σου απέμεναν την παιδεία και τον λόγο, τούτος εδώ, σ’ τα παίρνει και τα πάει στη Ρώμη».

Με ένα παράδοξο δηλητηριώδες χιούμορ και οι δύο!

Που συχνά έφερε τον Κικέρωνα σε δύσκολη θέση (δεν μπορούσε να κρατηθεί) και με τον οποίον ο κ. Βενιζέλος φέρνει επίσης συχνά σε δύσκολη θέση τους άλλους (με σοβαρόν αντίκτυπο στην εξέλιξη των δημοσκοπήσεων).

Ο κ. Βενιζέλος όπως και ο Κικέρων είναι ένα «νέο πρόσωπο» ή ένας «νέος άνθρωπος». Ετσι αποκαλούσαν οι Ρωμαίοι όποιον πολίτη, πατρίκιο ή πληβείο, εμφανιζόταν στο πολιτικό σκηνικό και διεκδικούσε δημόσιο αξίωμα, χωρίς η γενιά του να έχει να επιδείξει σειρά αξιωματούχων. Για τους Ρωμαίους οι «νέοι άνθρωποι» ήταν σαν

να εμφανίζονταν απ’ το πουθενά· ήθελε τσαγανό για να προσπαθήσει κανείς να διεκδικήσει μια θέση στον δημόσιο βίο, χωρίς παππού Υπατο, πατέρα Αστυδίκη (Πραίτορα Ουρμπάνις, που λέει κι ο κ. Πολύδωρας), χωρίς θείο Κυαίστορα, χωρίς το δάκτυλό σου να κοσμεί ένα οικογενειακό δακτυλίδι ή απ’ το σανδάλι σου να κρέμεται ένα καταγωγικό μισοφέγγαρο

Ο Κικέρων, μπήκε στην πολιτική, όπως και ο Μπενύτο υπερασπιζόμενος μια «χαμένη υπόθεση» – ξελάσπωσε απ’ την κατηγορία της κλοπής τα θύματα μιας σκευωρίας των αριστοκρατών, οι οποίοι όχι μόνον είχαν ληστέψει τους κατηγορούμενους αλλά τους κατηγορούσαν κι από πάνω ως κλέφτες.

Ο Μάρκος Τύλλιος Κικέρων κέρδισε την υπόθεση κι εν τω άμα την αγάπη του λαού. Εγινε ο αγαπημένος τους Ρεβύθης (cicer στα λατινικά σημαίνει ρεβύθι -ο Κικέρων εκ του cicer είχε στη μύτη μια ελιά σαν ρεβύθι- οι Ρωμαίοι είχαν ένα αδίστακτο χιούμορ με κάθε κουσούρι συν μια λατρεία στα παρατσούκλια, συνεπώς Ρεβύθης, ο Μάρκος Τύλλιος). Κι ως Ρεβύθης, Κικέρων, διέπρεψε. Οι πολίτες μαζεύονταν να τον ακούσουν όταν μιλούσε, γρήγορα έγινε ο υπερασπιστής κι ο πρόμαχος του λαού κι άλλο τόσο γρήγορα την… ψώνισε.

Από άνθρωπος αρχών, έγινε ο ορισμός του καιροσκόπου. Μπήκε στη μεγάλη πολιτική της άγριας ρωμαϊκής δημοκρατίας, νομίζοντας ότι μπορεί να παίξει με τα μεγάλα τζάκια, και κατέληξε φερόμενος ου μην κι αγόμενος στη σκακιέρα των δυνατών, πότε ίππος, πότε τρελλός, πότε πύργος, αλλά ποτέ βασίλισσα.

Ο φίλαυτος, αλαζών και οιηματίας Ρεβύθης παγιδεύθηκε στον αρχαίο ιστό των Ιουλίων, των Αππίων, των Μέττελων, όλων εκείνων των αριστοκρατικών οικογενειών που οι γόνοι τους διπλάρωναν από γενιά σε γενιά τους δημοκρατικούς κι έκαναν παιχνίδι.

Μια κρίση αυτού του παιχνιδιού – η «Συνωμοσία του Κατιλίνα» υπήρξε η κορυφαία στιγμή αλλά ταυτοχρόνως και το κύκνειο άσμα του ήρωά μας. Στην υπόθεση αυτή, ο Κικέρων έπαιξε με τη φωτιά και κάηκε, βραδυφλεγώς αλλά τελείως. Στην παρέα των άσωτων και ξεπεσμένων αριστοκρατών του Κατιλίνα η Ρώμη φόρτωσε τις αμαρτίες της. Και τους έσφαξε σχεδόν τελετουργικά. Ηταν μια παράξενη υπόθεση – ακόμα παραμένει ομιχλώδης. Ο Κικέρων τη χρησιμοποίησε ως όχημα για να επικρατήσει -συγκρούστηκε έτσι υπογείως με τον Καίσαρα- και «ξεσκεπάζοντας» τους συνωμότες έγινε ήρωας. Ανακηρύχθηκε «πατέρας της πατρίδας», αλλά Γράκχος δεν ήτανε. Αυτό που πράγματι ήτανε το ήξερε καλά ο Καίσαρας.

Αυτός ο Καίσαρας, που προς στιγμήν είχε λουφάξει, μετά την ήττα του Κατιλίνα, αυτός ροκάνισε τον Ρεβύθη. Αυτός ο Καίσαρας που επέστρεψε με δυο παππούδες Υπατους, με την Ιουλία γενεά του να κρατάει απ’ την ίδια την Αφροδίτη, αυτός ο Καίσαρ

με τις υποσχέσεις του να υπερακοντίζουν σε λαϊκισμό τον Μάρκο Τύλλιο Κικέρωνα, αυτός ο νεαρός, ήδη Μέγας Ποντίφιξ, ιερέας του Διός, με το δακτυλίδι της γενιάς του να λάμπει στα δόντια του, με δυο-τρεις καλές συμφωνίες με τους Εργολάβους της εποχής, με όλη τη λαϊκιστική ρητορική που ποθούσε να ακούσει ο λαός για αναδασμό της γης, με άρτο για τους φτωχούς και θεάματα για όλους – τον έσβυσε τον Κικέρωνα, έδυσε ο Ρεβύθης. Πήγε και κλείστηκε σπίτι του μοναχός. Γέλαγε με το παράδοξο χιούμορ του – εις μάτην τα ελληνικά του

και, με τον γραμματικό του Τύρωνα, ξαναέγραφε τις παλιές του αγορεύσεις και τις ξαναέγραφε, ώσπου -τέλειες- να μείνουν στην αιωνιότητα…

Το τέλος της ιστορίας γράφηκε λίγα χρόνια αργότερα, μετά από τη δολοφονία του Καίσαρα. Ο Αντώνιος παίρνοντας το δαχτυλίδι της διαδοχής με τη σειρά του, ζήτησε και το κεφάλι του παλιού ξεθυμασμένου εχθρού. Και το πήρε. Δεν ξεχνούν τα τζάκια…

ΣΤΑΘΗΣ Σ. 7.ΧΙ.2007 stathis@enet.gr

 

«Θα γίνουν και άλλες επαναστάσεις»

Ο Βρετανός ιστορικός Έρικ Χόμπσμπωμ μιλά στα «ΝΕΑ» με αφορμή τη σημερινή 90ή επέτειο της Οκτωβριανής Επανάστασης

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: Νατάσα Μπαστέα

▅ Ο Βρετανός ιστορικός Έρικ Χόμπσμπωμ είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Λονδίνου και του Νew School for Social Research της Νέας Υόρκης. Το τελευταίο του βιβλίο «Παγκοσμιοποίηση, Δημοκρατία και Τρομοκρατία» κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις Εκδόσεις Θεμέλιο

Τον έχουν χαρακτηρίσει ως τον σημαντικότερο ιστορικό της εποχής μας. Ο Έρικ Χόμπσμπωμ γεννήθηκε κι αυτός το 1917, λίγους μήνες πριν από την Οκτωβριανή Επανάσταση η οποία άρχισε σαν σήμερα πριν από 90 χρόνια.

Ανέλυσε την «Εποχή των Αυτοκρατοριών», την «Εποχή του Κεφαλαίου» και την «Εποχή των Επαναστάσεων», για να φτάσει στην «Εποχή των Άκρων», αυτή που ξεκίνησε με την επανάσταση των Μπολσεβίκων και νομίζαμε ότι είχε τελειώσει με την πτώση του Τείχους του Βερολίνου. «Δεν έχει τελειώσει ακόμα», προειδοποιεί. Και παρ΄ ότι θεωρεί ότι ακόμα είναι νωρίς για να κρίνουμε την Οκτωβριανή Επανάσταση, τονίζει ότι η σφραγίδα της σήμερα παραμένει ιδιαίτερα έντονη, σε όλο τον κόσμο.
Πριν από μερικά χρόνια σε μια ομιλία σας είχατε πει: «Ο κομμουνισμός, η παγκόσμια επανάσταση, ξεκίνησε με την Οκτωβριανή Επανάσταση, εξαπλώθηκε στο 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού σε λιγότερο από 30 χρόνια από τη στιγμή που ο Λένιν έφθασε με το τρένο στην πόλη που σήμερα λέγεται Αγία Πετρούπολη.
Πού είναι τώρα;». Δεδομένων των συνθηκών, πιστεύεται ότι η επανάσταση των Μπολσεβίκων είχε πιθανότητες να μετασχηματισθεί σε βιώσιμο πολιτικό σύστημα;
Θα μπορούσε η Οκτωβριανή Επανάσταση να έχει προκαλέσει μια παγκόσμια επανάσταση, όπως ήλπιζαν οι Μπολσεβίκοι; Με δεδομένη την έλλειψη προεπαναστατικών συνθηκών στα ανεπτυγμένα καπιταλιστικά μέρη του κόσμου, μπορούμε τώρα να κατανοήσουμε ότι δεν ήταν πιθανό. Από την άλλη, οι αναταράξεις στο παγκόσμιο σύστημα από το 1905 έως τα τέλη της δεκαετίας του ΄40 ήταν τόσο έντονες ώστε η προοπτική αυτή δεν ήταν και εντελώς αβάσιμη, ιδιαίτερα το φθινόπωρο 1917-18 όταν οι τέσσερις μεγάλες αυτοκρατορίες- Ρωσία, Γερμανία, Αυστροουγγαρία και Οθωμανική- βρίσκονταν σε ταυτόχρονη διάλυση. Μάλιστα, αυτό εξηγεί την εντυπωσιακή επιτυχία του κομμουνισμού να επεκταθεί στο 1/3 της ανθρωπότητας μεταξύ 1917 και 1949.
Η αποτυχία της γερμανικής επανάστασης το 1918, όμως, ήταν αποφασιστικής σημασίας. Όπως αναγνώρισε ο Λένιν και άλλοι σοβαροί μαρξιστές, χωρίς αυτήν οι πιθανότητες να εγκαταστήσει η ρωσική επανάσταση μια βιώσιμη μορφή σοσιαλιστικής ανάπτυξης ακόμα και μέσα στη Σοβιετική Ρωσία ήταν ελάχιστες. Το ενδεχόμενο ανθεκτικού «σοσιαλισμού σε μια χώρα», και μάλιστα τόσο οπισθοδρομική όσο η ΕΣΣΔ, ήταν μηδαμινό. Μπορούμε μόνο να εικάσουμε για τη φύση των πιθανών σοσιαλιστικών επιτευγμάτων εάν η Οκτωβριανή Επανάσταση είχε συνεπάρει και τη Γερμανία. Ήδη από το 1920 ήταν προφανές ότι η ΕΣΣΔ θα παρέμενε απομονωμένη στην Ευρώπη και οι προσδοκίες του Οκτώβρη του ΄17 δεν υφίσταντο πλέον.
Θα μπορούσε η Επανάσταση να γίνει με άλλον τρόπο, όχι με αυτόν που ήθελε ο Λένιν; Υπήρχαν σημαντικά στελέχη του κόμματος των Μπολσεβίκων που αντιτίθεντο στη λενινιστική μορφή της επανάστασης, τα οποία προτιμούσαν μια κυβέρνηση συνεργασίας μεταξύ Μπολσεβίκων, Αριστερών Κοινωνικών Επαναστατών και άλλων, που αντιπροσώπευαν την πολιτική πλειοψηφία των Ρώσων. Και σ΄ αυτή την περίπτωση, βέβαια, δεν ξέρουμε τι θα είχε επακολουθήσει. Μόνο ένα πράγμα φαίνεται σίγουρο. Είναι απίθανο οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση στη Ρωσία μετά τον Οκτώβρη να είχε κατορθώσει να εμποδίσει τη διάλυση του πολυεθνικού ρωσικού κράτους, όπως συνέβη με την Αυστροουγγαρία και την Οθωμανική Αυτοκρατορία οι οποίες συνεθλίβησαν μεταξύ ξένων εχθρών και εμφυλίου πολέμου. Όπως γνωρίζουμε, αυτό δεν συνέβη στη Ρωσία παρά μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού.
Ποια είναι σήμερα η κληρονομιά της Οκτωβριανής Επανάστασης;
Θα απαντήσω όπως υποτίθεται ότι είχε απαντήσει ο Τσου Εν-Λάι στην ερώτηση για τη Γαλλική Επανάσταση: «Είναι πολύ νωρίς για να το κρίνουμε». Η σφραγίδα της Οκτωβριανής Επανάστασης στον κόσμο το 2007 παραμένει ιδιαίτερα έντονη, ακόμα και μετά την κατάρρευση σχεδόν όλων των κρατικών σοσιαλιστικών συστημάτων, το τέλος της Σοβιετικής Ένωσης και το Λενινιστικό μοντέλο της επαναστατικής οργάνωσης και στρατηγικής. Ας πάρουμε μερικά προφανή παραδείγματα: ο καπιταλισμός στη μεγαλύτερη και πιο δυναμική οικονομία του κόσμου- την Κίνα- αναπτύσσεται υπό τον έλεγχο του Κ.Κ. Η πολιτική που καθορίζει τη ζωή ενός δισεκατομμυρίου Ινδών εξαρτάται από την υποστήριξη των τοπικών κομμουνιστικών κομμάτων που σήμερα είναι πιο ισχυρά από οποιαδήποτε άλλη στιγμή από την εποχή της ανεξαρτησίας. Στη Δύση μια πολιτική που προήλθε από την περίοδο της ιδεολογικής αντιπαράθεσης με τη Σοβιετική Ένωση, ακόμα κυριαρχεί στις διεθνείς σχέσεις. Θα ήταν παράλογο να υποθέσουμε ότι, 15 χρόνια μετά το τέλος της ΕΣΣΔ, οι εμπειρίες σχεδόν 80 σοβιετικών ετών δεν επηρέασαν σημαντικά τις ζωές, τους θεσμούς, τις διαδικασίες και τις ιδέες των πολιτών της, αλλά και των υπολοίπων. Θα ήθελα η ίδια ερώτηση να τεθεί και πάλι στο μέλλον, ίσως σε 25 χρόνια.

 

«Ο Πούτιν έδωσε σταθερότητα στη Ρωσία»

 

▅ Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν

Πώς βλέπετε τη Ρωσία σήμερα; Η Ρωσία σήμεραέχει περιοριστεί σχεδόν στο μέγεθος που είχε πριν από τον Μεγάλο Πέτρο αλλά, χάρη στην τεράστια έκτασή της, τις ανεξάντλητες φυσικές πηγές της, τα σημαντικά εκπαιδευτικά επιτεύγματα της σοβιετικής περιόδου και το γεγονός ότι διατηρεί το δεύτερο πιο σημαντικό πυρηνικό οπλοστάσιο, παραμένει και θα παραμείνει σημαντικός παράγοντας στη διεθνή σκηνή. Οι μεγάλες αδυναμίες της βρίσκονται στη δημογραφική ύφεση, στην κατάρρευση της βιομηχανικής οικονομίας στη δεκαετία του 1990, στη διάλυση του κράτους και στην ενίσχυση μιας διεφθαρμένης ημιγκανγκστερικής οικονομίας. Το μεγάλο βραχυπρόθεσμο πλεονέκτημα είναι οι ενεργειακές πηγές της. Το μακροπρόθεσμο είναι η γεωγραφική της θέση που θα της προσφέρει οφέλη από το φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Τι πιστεύετε για τον Βλαντίμιρ Πούτιν; Ο Βλαντίμιρ Πούτιν πέτυχε να ξανακάνει τη Ρωσία αποτελεσματική, τόσο σε εσωτερικά όσο και σε διεθνή θέματα, μετά τη διάλυσή της την περίοδο του Γιέλτσιν.
Γι΄ αυτό είχε και διατηρεί την υποστήριξη των περισσότερων Ρώσων, όπως δείχνει η δημοτικότητά του που κινείται διαρκώς στο 70%, ένα ποσοστό που πολύ δύσκολα μπορεί να συγκεντρώσει οποιοσδήποτε αρχηγός κράτους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σ΄ αυτό τον έχουν βοηθήσει σημαντικά οι υψηλές τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, τα οποία διαθέτει σε μεγάλες ποσότητες η Ρωσία. Όμως το επίτευγμά του είναι κυρίως πολιτικό. Ενώ αναγνωρίζει ότι το εγγύς μέλλον της ρωσικής οικονομίας βρίσκεται σε μια εκδοχή της ελεύθερης οικονομίας, χρησιμοποιεί το κληροδότημα της ΕΣΣΔ και τη μνήμη μιας εποχής κατά την οποία η Ρωσία έπαιξε μεγαλύτερο ρόλο στο παγκόσμιο σκηνικό από οποιαδήποτε άλλη περίοδο στην ιστορία της. Η προσδοκία του για μια σταθερή συνταγματικά κυβέρνηση με μεγαλύτερο βαθμό πολιτικών ελευθεριών είναι ειλικρινής. Όμως αυτό έρχεται σε σύγκρουση με την κληρονομιά του τσαρισμού και της σοβιετικής εποχής: στη Ρωσία οι ισχυρές κυβερνήσεις βασίζονταν στην απόλυτη κεντρική δύναμη και στον γραφειοκρατικό και αστυνομικό έλεγχο.

 

Το μέλλον του σοσιαλισμού στον 21ο αιώνα

 

ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1970», παρατηρεί ο Έρικ Χόμπσμπωμ, «η σοσιαλιστική προοπτική έχει αποδυναμωθεί σε μεγάλο βαθμό, τόσο στις μετριοπαθείς σοσιαλδημοκρατικές εκδοχές της όσο και στην κομμουνιστική της μορφή. Η παγκοσμιοποίηση, δηλαδή, η εξασθένηση του ελέγχου του εθνικού κράτους πάνω στις πηγές και η ενίσχυση της καταναλωτικής κοινωνίας έχουν υπονομεύσει τις σοσιαλιστικές δημοκρατίες. Σήμερα η σοσιαλδημοκρατία έχει περιορισθεί στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων και της κοινωνικής πρόνοιας που είχαν επιτευχθεί στο παρελθόν και τώρα απειλούνται».
«Δεν υπάρχει μέλλον στον σοσιαλισμό», συνεχίζει, «με τη μορφή ενός εκτενούς κεντρικού σχεδιασμού και μιας κρατικής οικονομίας σοβιετικού μοντέλου, εκτός και εάν ένας ολοκληρωτικός πόλεμος, όπως αυτοί που συνέβησαν τον 20ό αιώνα, επαναληφθεί τον 21ο αιώνα. Από την άλλη, τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κόσμος αυτό τον αιώνα- κυρίως οι προβλεπόμενες ελλείψεις ενέργειας, πρώτων υλών και νερού και οι επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης οικονομικής ανάπτυξης και τεχνολογικής μεταμόρφωσης- βρίσκονται πέρα από τις δυνάμεις των αγορών και των ιδιωτικών επιχειρήσεων. Η αναζήτηση λύσεων στα προβλήματα αυτά, αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε μεγαλύτερο ρόλο των θεσμών της εξουσίας και σχετική εξασθένηση των φιλοδοξιών της νεο-φιλελεύθερης οικονομίας της αγοράς. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την αναγέννηση των σοσιαλιστικών κινημάτων (όπως φαίνεται ήδη στη Λατινική Αμερική). Όμως είναι εξίσου πιθανό να οδηγήσει σε άλλες μορφές κυβερνήσεων κεντρικού ελέγχου. Ακόμα και έτσι, μια πλήρως σοσιαλιστική οικονομία δεν φαίνεται στο μέλλον. Στην πραγματικότητα, δεν υπήρχε ούτε στην ΕΣΣΔ, όπου η κεντρικά σχεδιασμένη οικονομία συνυπήρχε με ένα σύστημα μη κεντρικού ελέγχου.

Γερμανία 2007…Tanzverbot!!!

Πέμπτη, 1/11/2007…

Όπως κάθε χρόνο, η πρώτη μέρα του Νοέμβρη στη Γερμανία ηταν και φέτος γενική αργία (θρησκευτικής προέλευσης, Allerheiligen-για την Καθολική Εκκλησία η ημέρα των νεκρών). Κι όπως συμβαίνει σε κάθε γερμανική αργία, με τα πάντα κλειστά, οι δρόμοι ερήμωσαν και φέτος…

Οι πιστοί στις Εκκλησίες τους, οι λοιποί στα κρεβάτια τους ως αργά (ειδικά σε αυτήν την αργία, μέχρι… αργότερα, δεδομένου ότι το προηγούμενο βράδυ ανήκει στο Halloween). Μέχρι και αρκετά μετά το μεσημέρι, ακόμα και η Königstrasse (ο κεντρικότερος δρόμος της Στουτγάρδης), δεν είχε παρά ελάχιστη από τη συνήθη του κίνηση…

Για την ακρίβεια, τέτοιες αργίες μέρες και ώρες πρωινές, μια γερμανική πόλη δε μοιάζει και τόσο γερμανική-η γερμανική γλώσσα αντικαθίσταται από μια σιγή (στα προάστια) και ένα αμάλγαμα γλωσσών (στο κέντρο).

Φέτος όμως ήταν λίγο αλλιώς…

Φέτος την ίδια μέρα ήταν τα European Music Awards του MTV στο Μόναχο. Και η οδοντόβουρτσα μού έπεσε από τα χέρια το πρωί όταν άκουσα από το ραδιόφωνο ότι η Καθολική Εκκλησία αντιδρά στη διεξαγωγή της διοργάνωσης εν μέσω αργίας, με την δικαιολογία ότι κατά τη δεδομένη εορτή υφίσταται… Tanzverbot (Απαγόρευση… Χορού!!!).

Σύμφωνοι…

Έχουμε ακούσει και χειρότερα. Το εντυπωσιακό όμως στην περίπτωση δεν είναι η Απαγόρευση Χορού αυτή καθ’ εαυτή… Το εντυπωσιακό είναι το πόσο πολύ συζητήθηκε ολόκληρη την μέρα… Αλλά και πόσοι βρέθηκαν να συμφωνούν μαζί της.

Υ.Γ. : Τους τελευταίους 3 μήνες ο ραδιοφωνικός σταθμός της Στουτγάρδης 107.7, τις Κυριακές ειδικά αλλάζει το motto του. Στη θέση του γνωστού «Pop und Rock» εκφωνείται «Pop und Gott»…

Και στη θέση του κανονικού ντι-τζέι εκφωνεί (και λύνει τα προβλήματα της νεολαίας…) ο πατέρας Heiko, ιερέας της τοπικής Ευαγγελικής Εκκλησίας.